Een terrarium bouwen

Modelkeuze
De modelkeuze heeft u natuurlijk gemaakt als u begint met bouwen, het is immer afhankelijk van het biotoop dat u gaat imiteren, de plaats die u tot uw beschikking heeft en meer van dat.
Een terrarium kan eenvoudig met rechte hoeken zijn, dus vierkant o.i.d. maar er zijnallerlei andere modellen.
Het lastige van rechte modellen is het goed af kunnen sluiten van de bak. Veelal wordt gepropageerd om dubbele schuifruiten te gebruiken maar het nadeel daarvan vind ik dat in ieder geval voedseldieren door de kieren van de schuifruiten kunnen komen.
Wat dat betreft is een zij-ingang (deurtje) beter maar vrij onhandig als het gaat om onderhoud. Alleen in grote terraria is dat een goede oplossing.
Er zijn bij de terrariumhandelaren diverse systemen te koop om uw terrarium af te sluiten.
Ik zelf heb kleine tot middelgrote terraria en geef de voorkeur aan eenvoudige terraria met schuin oplopende voorruit. Omdat ik in mijn terraria toch geen dieren heb die erg sterk zijn is dit een ideale oplossing omdat de gehele voorruit kan worden verwijderd. Zo kan ik gemakkelijk onderhoud plegen en dieren vangen als dat nodig is.
Ik beperk mij tot het bouwen van de terraria zoals ik ze zelf heb, voor andere modellen kunt u beter op andere sites kijken, maar durf mij er niet aan te wagen hier een beschrijving te geven van een terrarium dat ik zelf nog nooit heb gebouwd!

Algemene eisen:
Het meest onderschatte gevaar bij het bouwen van een terrarium is het niet hermetisch afsluiten van de bak. Dat wil zeggen: de meeste reptielen en ook amfibiën zijn ware ontsnappingskunternaars en zij hebben maar een heel klein kiertje nodig om weg te komen. Vooral slangen zijn daar zeer bedreven in en dus is extra aandacht voor dit reeële gevaar noodzakelijk.
We moeten er natuurlijk ook rekening mee houden dat voedseldieren kunnen ontsnappen, vooral ontsnapte huiskrekels kunnen een ware plaag vormen. Fruitvliegen zijn heel erg klein en kunnen iritant aanwezig zijn in ieder huis, vooral in het najaar. Wanneer de gecultiveerde dieren die wij onze dieren voederen echter het hele jaar door de kans krijgen om te ontsnappen is het dus het hele jaar feest!
Eén van de allerbelangrijkste zaken is goede ventilatie. In ieder terrarium moet goed geventileerd worden voor het welzijn van onze dieren, dat houdt wel in dat er meer gesproeid, verwarmd of gekoeld moet worden.
Voor ventileren wordt vaak vliegengaas gebruikt en daar is op zich ook niets op tegen. Wel is het dan raadzaam om metaalgaas te gebruiken omdat bijvoorbeeld krekels gemakkelijk door plastic of fiber vliegengaas heen bijten en er zo dus gaten ontstaan waar niet alleen de krekels maar ook de reptielen en amfibiën doorheen kunnen.
Zorg er ook voor dat het terrarium gemakkelijk te bereiken is, men moet overal met de hand bij kunnen komen om zieke, zwakke of te dominante dieren uit te kunnen vangen. Ook voor het bijhouden van de plantengroei is dit noodzakelijk. Dit zijn dus zaken waar op voorhand al rekening mee gehouden moet worden.
Persoonlijk geef ik de voorkeur aan terraria waarbij de voorruit schuin naar achteren hellend op de zijruiten rust. Wanneer er dan werkzaamheden moeten plaatsvinden wordt de hele voorruit verwijderd en kan alles worden bereikt. Zorg er in dit geval wel voor dat ook sterkere dieren niet zelf de ruit naar voren kunnen duwen. Dit systeem is niet voor heel grote terraria geschikt.
Verder zijn de mogelijkheden voor het bouwen van een terrarium veel groter dan voor bijvoorbeeld een aquarium omdat terrariumdieren veel meer dan waterdieren ook graag de hoogte in gaan.

Het model:
Een terrarium zal vaak hoger dan lang zijn, maar lang niet altijd.
Een uitgesproken bodembewoner, zoals Uromastyx hoeft maar een laag terrarium te hebben maar vraagt wel om veel meer bodemruimte. In zo’n geval wordt dus wél een lang en breed terrarium gebouwd en is de hoogte van ondergeschikt belang.
Voor dieren die vertikale vlakken bewonen (zoals veel gecko’s) kan gekozen worden voor een breed, hoog en weinig diep terrarium terwijl een regenwoudterrarium lekker ruim moet zijn, al is het alleen maar voor de inrichting en de uitgesproken weelderige plantengroei.
Vaak wordt voor een aqua-terrarium (ook wel riparium en vroeger paludarium genoemd) gekozen waarbij een aquariumgedeelte onder het terrariumgedeelte gemaakt is. Deze bakken zijn ideaal voor amfibieën.
Naast het feit dat de dieren zelf amfibisch zijn kunnen ook de larven direct het water in en door het waterreservoir blijft de omgeving ook behoorlijk vochtig. De techniek wordt wel een stukje lastiger daar het water van een palludarium snel de neiging heeft te vervuilen.

Plaatsing van een terrarium:
De plaastkeuze van een terrarium is heel belangrijk. Zorg er in ieder geval voor dat de bak niet in de volle zon komt te staan! De temperatuur in een terrraium kan dan ’s zomers tot desastreuze waarden oplopen.
Het terrarium moet stevig staan en ook de dreiging van een nieuwsgierig of hongerig huisdier kunnen weerstaan. Let er vooral op dat kineren niet in de bak kunnen komen, vooral niet bij slangen en/of grote hagedissen en bepaalde geleedpotigen, verdere uitleg overbodig, lijkt mij zo…
Houd met de bouw rekening met een plaats waard de dieren kunnen zonnen, bouw ergens een gloeilamp in die bijvoorbeeld vlak bij een steen of tak staat waar de dieren wat stralingswarmte kunnen oppakken om zo hun temperatuur te regelen.
Overigens hebben de meeste dieren een gebrek aan UV-stralen (zit niet in normale gloeilampen, TL-buizen en PL-buizen) waardoor een vitamine-D tekort kan ontstaan. Dit wil niet zeggen dat er per sé een UV-bron moet zijn, u kunt ook oraal vitamine-D verstrekken
U heeft dus al met al veel meer mogelijkheden wat betreft bouwen dan een bij een aquarium en u heeft ook veel dunner glas nodig omdat er immers geen groot gewicht (water!) aanwezig is dat voor een constante druk zorgt.
Neem het glas echter niet té dun, zeker niet als het om bijvoorbeeld kweek- of quarantainebakken gaat daar die nogal eens worden verplaatst en een bak uit dikker glas is nu eenmaal veel steviger en stabieler, verder kunt u zich lekker uitleven op het model dat u hebben wil vermits het past bij de eisen van de bewoners (van zowel huis als terrarium).

De bouw
Hieronder: stap voor stap de bouw van mijn terraria.

Bouwtekening en berekening

Meten is weten
Ik vind het belangrijk om van de terraria een nette, op elkaar aansluitende eenheid te maken. Aangezien ik dus terraria bouw met schuin oplopende voorruit wil ik wél dat de hellingshoek van de voorruit voor iedere bak hetzelfde is, of het nu gaat om een bakje van 20*20*20 cm of een bak van 100*60*60. Daarvoor heb ik een formule bedacht om de afmeting van de bovenplaat te berekenen.
Klik op de afbeelding hiernaast en kijk naar de berekening. (overigens het “-1” gaat uit van een glasdikte van 1 cm!)
De berekening lijkt vrij complex maar wanneer u de afmetingen van de dekruit, en de totale hoogte en de hoogte van het onderstukje bekend zijn is het berekenen vrij gemakkelijk.
Bedenk dat het écht heel lelijk is wanneer er terraria met verschillende hellingshoeken naast elkaar staan!
Deze berekening geldt natuurlijk alleen voor hen die meerdere bakken willen gaan maken. De gekozen hellingshoek vindt ik echter zeer geschikt.
Zorg er ook voor dat de hellingshoek niet te groot is. Er onstaat dan namelijk gauw een situatie waarin de bovenkant erg smal is waardoor het lastig wordt verlichting te plaatsen. Daarnaast hebben planten bovenin de bak geen mogelijkheid uit te groeien en bestaat ook de kans dat dieren erg gemakkelijk ontsnappen wanneer we de dekruit verwijderen.

Glas snijden

Normale glassnijder

Er zijn twee soorten glassnijders: de diamantsnijders en snijders met (meestal 6) ronde mesjes. De laatste worden het meest gebruikt.
Wanneer een diamantsnijder niet meer goed snijdt kan deze worden weggegooid terwijl de snijder met wielmesjes kan worden doorgedraaid naar het volgende mesje. Deze glassnijders worden in 90% van de gevallen gebruikt en hier wordt er dan ook vanuit gegaan dat deze snijders worden gebruikt
Glassnijders zijn bij iedere doe-het-zelf winkel te koop en tegenwoordig ook niet duur meer.
Ga overigens niet direct voor de goedkoopste glassnijders, deze hebben over het algemeen minder harde mesjes en de wieltjes draaien ook niet zo prettig als die van de iets duurdere modellen.
Er zijn ook glassnijder met rolwieltjes te koop met een olie (terpentine of wasbenzine) reservoir, deze zijn vrij duur, hebben maar één mesje maar snijden wel erg fijn.
Wanneer het wieltje echter op is (een braam heeft of bot wordt) kan het apparaatje weggegooid worden.
Glassnijden is niet zo moelijk als veel mensen denken, het vaak meer een kwestie van durven en doen!
Ikzelf gebruik vaak gebruikt glas, dit is behoorlijk wat goekoper dan nieuw glas en zo kun je dus gerust op een stuk glas “oefenen” in het snijden.
Ook bij het oefenen: Zorg dat er geen vuil op het glas zit, het mesje gaat er anders gegarandeerd aan!

Waar moeten we rekening mee houden als we glas gaan snijden:
◦Zorg dat het mesje geen bramen heeft en goed scherp is, maak eventueel even een proefsnede.
◦Dáár waar het glas gesneden moet worden dient het glas onberispelijk schoon te zijn, gebruik terpentine!
◦De rollende mesjes moeten ook gemakkelijk rollen. Vooraf dienen ze dan ook in terpentine gedompeld te worden
◦Denk er aan dat oud glas moelijker te snijden is dan nieuw glas (dit scheelt écht veel)
◦Werk indien mogelijk met handschoenen om sneetjes te voorkomen.
◦Snijd langs een dikke geleider, in ieder geval zo dik dat de meshouder tegen de geleider (winkelhaak of lat) aan loopt en niet dat het wieltje tegen de geleider aan kan komen
◦Bedenk dat de snede die uiteindelijk ontstaat ca 2 mm van de geleider komt te liggen, de beshouder is nu eenmaal zo dik
◦Snijd in één lange soepele beweging
◦Druk niet te hard op de glassnijder, een kleine, lichte kerf in het glas is al voldiende om het te breken.
◦Bij grotere platen: Werkt met z’n tweeën, al is het alleen al maar om het glas te breken
◦Maak de snijvlakken na het snijden wat bot met een wetsteentje zodat je je niet meer kunt snijden aan het glas
◦Hoe dikker het glas, hoe moelijker het te snijden is (en: Glas is zwaar!)
Dunne randjes snijden kan in het begin wat lastig zijn. Het afbreken van een dun stripje is het gemakkelijkst met een doekje en een waterpomptang. Die het doekej tussen de tang en het glas, de kans dat het glas op een ongewenste plaats breekt is groot als er geen doekje wordt gebruikt.
Wanneer de snede is gemaakt kan het glas gemakkelijk worden gebroken door de snede precies op een latje te leggen (Met de snede naar boven!!!) en dan als het ware het te verwijderen stuk glas naar beneden te drukken, het glas zal vrij gemakkelijk precies op de snede breken.

Als we de glasplaten hebben gesneden moeten deze helemaal schoon worden gemaakt a;vorens we gaan lijmen. We willen graag dat de bak waterdicht is (planten hebben ook water nodig!) en wanneer het glas niet geheel vetvrij en/of schoon is kan de siliconenkit niet goed hechten.

achter-en zijwanden worden op de bodemplaat verlijmd

Het lijmen
Stap 1:

Eerst worden de bodem-, achter en zijruiten aan alkaar gelijmd. Het is raadzaam om eerst de bodemplaat op de grond te leggen en op de onderkant van deze bodemplaat wat stroken powertape aan te brengen om later de zij- en achterruiten te fixeren zolang de lijm nog niet droog is.

 

 

 

 

Stap 2:

ventilatie en waterreservoir

Nu kunnen het kleine waterbasin (lichtblauw) en de ventilatiestrook (1 mm. geperforeerd alluminium, verkrijgbaar bij o.a. rainforest-frogs.nl) worden geplaatst (zie: ventilatie)

Wanneer nu de zijplaatjes en de ligger (voor de voorruit) zijn geplaatst is de bak ruwweg klaar.
Het bevestigen van de ligger is het lastigste gedeelte voor het bouwn van de bak.
De ligger komt aan de beide uiteinden te rusten op de kleine zijplaatjes en over de gehele lengte op het alluminium.
De geperforeerde alluminium strip heeft echter geen draagkracht en daarom moet bij bakken die breder zijn dan ca 35 cm. in het midden nog een “steunplaatje” gelijmd worden dat even hoog is als de beide zijplaatjes.
Omdat de ligger schuim op moet lopenwordt deze eerst “gesteld”. Dit kan met een steuntje in de vorm van een op maat gemaakt stukje hout of een potje met een schroefdraad die precies gesteld kan worden.
Nu kunt u de “kier” die aan de voorkant tussen het alluminium en de ligger is ontstaan behoorlijk wat siliconenlijm spuiten.
Als alles is opgedroogd controleer dan eerst of de ligger stevig genoeg is!

Stap 3:

Ruwbouw achterwand

Voor de bovenligger (hier zwart) kan ook spiegelglas worden gebruikt maar wit schilderen kan ook. Sterker nog: Wit reflecteert licht beter dan een spiegel!.
Ik zelf schilder dus eerst de ruiten wit (aan de buitenkant!) met goede grondverf-primer.
Na uitharden, nogmaals en als die laag is uitgehard schilder ik het over met schoolbordenverf omdat het zo hard is en omdat ik zwart wat mooier vind dan wit. Tevens kunnen er met krijt aantekeningetjes op de bak worden gemaakt (vooral voor vakantieverzorgers is dit heel gemakkelijk).
Daarbij komt dat door de schoolbordenverf geen licht kan doordringen en dus alleen het terrarium is verlicht zonder lichtverstrooiïng de kamer in.

 

 

 

Stap 4:

Eenvoudig terrarium: klaar

Nu kan dus een achterwand worden gemaakt.
Ik zelf gebruik als basis tempexplaten die met een simpele aansteker gevormd kunnen worden.
Tempex is natuurlijk vrij zacht en (heel prettig) erg licht en het vergaat niet.
Omdat het eigenlijk té zacht is wordt het niet gewoon geschilderd maar gebruik ik Flevopol®, een kunstars op waterbasis die ik vermeng met potgrond of turfmolm.
Het resultaat is dan dat er een natuurlijk ogende achterwand ontstaan die ook nog eens keihard wordt door de hars.
Flevopol® is op waterbasis en niet giftig.
Het is echter niet geschikt wanneer er een waterval of iets dergelijks wordt gemaakt, uiteindelijk zal dan ook flevopol verslijmen.
Met intensief sproeien (bij mijn gifkikkers) heb ik echter nog nooit problemen ondervonden.
Wanneer het snel moet kan een klein elektrich ventilatorkacheltje het geheel in een paar uur drogen.

Stap 5:

Eindresultaat

Het inrichten kan natuurlijk geheel naar eigen smaak en behoefte van de dieren.
Beplant aanvankelijk niet te veel. De planten groeien snel in een terrarium.
De bak zoals bovenaan is afgebeeld is pas drie maanden oud!
Houd er wel rekening mee dat het “flevopollen” in meerdere lagen moet gebeuren om het redelijk dekkend te maken. Al met al blijkt Flevopol een aanwinst voor de terrariaan. Het is niet duur en heel gemakkelijk in het gebruik.
Enige nadeel is dat het niet geschikt is om constant water overheen te laten lopen, dan zal het namelijk na verloop van tijd een wat slijmerige massa worden.
Dagelijks (veel) natsproeien kan echter volstrekt geen kwaad en, belangrijker nog: het is niet giftig!

Aanbrengen van elektra.
Voor het doorvoeren van elekticiteitsdraden moeten er gaatjes zijn, natuurlijk. Het mooiste is het om in een bovenhoek aan de achterkant van het terrarium een klein driehoekje uit te snijden (voor het verlijmen natuurlijk). Het kleine gaatje dat na verlijmen ontstaat kan als ingang van de elektra dienen.
Na het doorvoeren van de bedrading kunnen eventuele kiertjes nog worden dichtgekit met siliconenkit.
Boren van glas (wanneer we bijvoorbeeld buizen in de bak willen leiden) kunt u beter aan de vakman overlaten, ik heb er in ieder geval geen ervaring mee.
Alle elektrische apparatuur lijm ik ook met siliconen, dit is stevig genoeg!

2 Responses to Een terrarium bouwen

  1. lilianne says:

    hallo,
    moie terrariums maar nou had ik een vraagje waar heeft u die ventilatiestroken gekocht ?
    want ik wil ook graag zelf een terrarium bouwen
    met vriendelijke groet,
    lilianne

    • admin says:

      De ventilatiestrips koop ik zelf bij rainforest-frogs in Andelst (tussen Nijmegen en Tiel). Je kunt de strips krijgen in diverse maten vanaf 5 cm. en 1 meter lengte.
      Je lunt ze daar ook online bestellen en thuis afgeleverd krijgen.
      In de bouwmarkten kun je ook dit soort platen kopen maar die hebben een grotere perforatie. Deze (1mm perforatie) laten zelf geen kleine fruitvliegjes door.

      mvg
      Jan, herpetologie.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


*