Vochtigheid

Biotoopbepalend
Zonder vocht, geen leven, ook niet in een woestijn!
Ieder organisme op aarde heeft vocht nodig. Sommige dieren halen dat uitsluitend uit hun voedsel, anderen drinken.
In een woestijnterrarium waarin normaal gesproken niet wordt gesproeid of een waterbassin anwezig is moet dus in ieder geval een drinkbakje staan.
Bepaalde dieren en planten hebben veel vocht nodig, en dan niet alleen om te drinken maar gewoon om te overleven.
Regenwouden zijn vochtig, niet alleen de grond maar ook de lucht bevat veel waterdamp.
Daarentegen bevat de lucht van grote open terreinen weinig waterdamp, al is dat wel afhankelijk van de hoeveelheid neerslag die er gevallen is.

Luchtvochtigheid, of beter: relatieve luchtvochtigheid (RLV) en absolute luchtvochtigheid
Absolute luchtvochtigheid:
Het meest eenvoudig: de absolute luchtvochtigheid is de hoeveelheid vocht (waterdamp) per kubieke meter lucht.
Deze waarde wordt dus ook nooit in procenten weergegeven maar in grammen per kubieke meter (g/m3).
Dit is toch iets heel anders dan de relatieve luchtvochtigheid!
Relatieve luchtvochtigheid (RLV):
RLV wordt aangegeven in procenten, dus: delen per honderd!
Het is namelijk zo dat warme lucht veel meer vocht kan bevatten dan koude lucht, voorbeeld:
Lucht van 25 graden kan ca 31 g/m3 aan water bevatten terwijl lucht van 10 graden maar 12 g/m3 kan bevatten.
Als we dus bij 25 graden 15,5 g/m3 water in de lucht hebben, dan hebben we dus een luchtvochtigheid van 50%, zo simpel is het!
Stel dat de lucht verzadigd is met water (RLV=100%) en de temperatuur zakt, dan zal de lucht dus oververzadigd raken en het vocht niet meer in de lucht opgelost kunnen houden. Dit uit zich dan in een aantal verschijnselen: Nevel of condens.
Een (vochtig) terrarium wordt meestal wat bijverwarmd en kan dus veel vocht herbergen maar wanneer de omgevingstemperatuur laag is ontstaat er condens op de ruiten omdat daar de temperatuur lager is. Teveel ventilatie in een vochtig terrarium kan dus ook vrij gemakkelijk de RLV te laag maken, wees daar op bedacht. Dit is ook de rede dat ik geforceerd ventileren afraadt in veel gevallen. Het meten van de RLV doen we met een hygrometer. Mechanische hygrometers werken met een paardenhaar. Paardenhaar heeft namelijk de eigenschap te krimpen bij een hoge RLV en daar heeft men gebruik van gemaakt.

Manipuleren van de luchtvochtigheid
Sproeien

Voor heel kleine terraria misschien bruikbaar...

Hiernaast een klein plantenspuitje dat hooguit voor heel kleine terraria kan worden gebruikt.
Bij meerdere terraria zal deze echter veel te klein zijn.

Daarbij zijn deze spuitjes niert gemaakt voor intensief gebruik en in de regel erg snel kapot.

Als reserve zijn ze echter wel bruikbaar.
Als we volledig met de hand een grote hoeveelheid terraria willen besproeien zal een echte drukpomp beter van pas komen. Deze hebben ook het voordeel dat er standaard een behoorlijke lange drukslang bij geleverd is waardoor de (vrij zware) pot op de grond kan blijven staan.

Deze drukpompen zijn vrijwel in elk tuincentrum of doe-het-zelf-zaak te koop.
Ikzelf gebruik al jaren dezelfde pomp die ik destijds kocht bij de Gamma maar andere “merken” zijn ook prima.

Gamma drukpomp.

Miskoop je echter niet aan een extreem goedkope drukpomp. Deze hebben veelal slechte nozzles en zijn lastig op druk te brengen.
Een goede drukpomp anno 2011 kost tussen de 15 en 20 euro, dus daar kun je het niet voor laten liggen.
Sproeien zorgt ervoor dat de RLV omhoog gaat. In een tropisch regenwoud terrarium moet zeer geregeld gesproeid worden.
Zorg dan dat bijna alles geraakt wordt, des te langer duurt het dan de de RLV weer daalt.
Zorg er dan ook voor dat er veel vochtabsorberend meteriaal in het terrarium aanwezig is zodat niet alles direct verdampt.
Ik heb zelf sinds mei 2011 een sproeiïnstallatie van Rainforest-frogs.nl.

Het prima sproeisysteem van Rainforest-frogs.nl

Dit werkt prima en het zorgt er voor dat er minder gesproeid kan worden maar aangezien het sproeien statisch is (er wordt steeds op dezelfde plaatsen gesproeid) moeten op zijn minst enkele plekken bijgesproeid worden (vooral bij beplanting in de buurt.)
Inmiddels vind ik de installatie onmisbaar, vooral in vakantietijd e.d.
Waterbassin
In terraria waar een watergedeelte is kan gemakkelijk worden voorzien in een hoge luchtvochtigheidsbehoefte. Door het waterbassin te verwarmen wordt het water verdampt en zo in de lucht opgelost. Nadeel van een waterbassin is wel dat het veel onderhoud vergt en dat er dieren in zouden kunnen verdrinken.
Temperatuur
Maak de temperatuur in het terrarium niet onnodig hoog! Hoe warmer, hoe meer sproeien, en dat komt niet (alleen) door verdampen maar dus ook door de eigenschap van lucht dat er in warme lucht veel meer water “past” dan in koude lucht.
Een temperatuur van rond de 25 graden is prima!
Beplanting
Een dichte beplanting zorgt voor een hoge luchtvochtigheid. Planten verdampen immerd de hele dag water. Dichte beplanting houdt het terrarium vochtig. Het water dat planten uit de grond opnemen wordt door de bladeren weer uitgestoten. 80% van het water dat planten uit de grond halen is enkel voor transport.

Als laatste een waarschuwing
Ventileren moet!
Maar ventileer ook niet teveel in een vochtig terrarium. Twee smalle ventilatiestrips zijn voldoende.
De luchtvochtighied hoeft echt geen 100% te zijn zoals velen u doen geloven maar overdag zo’n 70-80% is toch wel gewenst.
De RLV zal dan ’s nachts oplopen tot tegen de 100%
In de natuur heb ik alleen een RLV van 100% waargenomen tijdens en net na een heftige regebui. In Ecuador was de RLV normaal gesproken zo ronde de 75%

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


*