Verlichting

Het doel van verlichting

Goedkoop maar zeer waardevol: tijdschakelklokken.

Dag-nachtritme is veel belangrijker dan bijvoorbeeld de hoeveelheid licht!!

Het dag-nachtritme is erg belangrijk en moet, net zoals in de natuur, constant zijn. Wanneer we dagelijks 12-14 uur verlichten en het is 10-12 uur donker hebben de dieren het uitstekend naar hun zin.
We hoeven dat ritme niet geheel gelijk te laten lopen met ons dag-nacht ritme, de tijden kunnen gerust zo ingesteld worden als het ons uitkomt. Wel dienen we er dan rekening mee te houden dat de plaats van het vivarium op een donkere plaats staat omdat omgevingslicht ook invloed heeft op het dag-nachtritme.
Ikzelf heb mijn terrariumruimte geheel verduisterd en het licht gaat ca. 11.30 ’s mogens aan tot tegen middernacht. Zo kan ik de dieren na mijn werk gerust verzorgen zonder ze in hun rust te verstoren én, zeker zo belangrijk, in het licht te werken.
Het dag-nacht-ritme is op uitermate eenvoudige wijze te bewerkstelligen door aanschaf van een tijdschakelklok!
Hiernaast is wellicht één van de goedkoopste modellen afgeveeld (€ 3.00 in 2008) maar voldoet uitstekend.
Er zijn allerlei digitale modellen leverbaar en modellen waarbij de tijd met pinnetjes kan worden ingesteld.
Dit is voor ons doel echter volstrekt onbelangrijk!
Ook het exact op tijd lopen van de klok is van ondergeschikt belang en kan van tijd tot tijd worden bijgesteld.
Als we dan eens per jaar de schakelklok een kwartiertje moeten verzetten zullen de dieren daar absoluut geen hinder van ondervinden.
Ondanks dat de meeste tijdschakelklokken belast mogen worden tot 3000 Watt moeten we er wel rekening mee houden dat we tijdens het opstarten van grote hoeveelheden licht een spanningspiek zullen hebben wanneer we tenminste gebruik maken van fluorecentieverlichting (zoals Pl-, Tl- en spaarlampverlichting). Een totaal wattage van 250 Watt aan verlichting kan bij het opstarten een anatal seconden meer dan 4000Watt vragen; desastreus voor de stoppenkast én de schakelklok.
Het is daarom verstandig om meerdere schakelklokken te gebruiken en het licht gafaseerd aan te laten gaan.
Ten tijden van extreme warmte wordt vaak alle warmteproducerende apparatuur uitgezet, zorg er dan wel voor dat er een ritme blijft bestaan door bijvoorbeeld de gehele ruimte te verlichten met bijvoorbeeld spaarlampen of een TL-balk.

TIP
Controleer van tijd tot tijd of de verlichting ook daadwerkelijk aan én uit gaat!
Een tijdschakelklok heeft niet het eeuwige leven en kan kapot gaan.
Ik heb zelf verbaasd gereageerd toen ik om 0400 uur ’s morgens wakker gefloten werd
door Hyloxales infraguttatus. Later bleek het licht ’s nachts aan te blijven,
de tijdschakelklok was kapot!

Soorten verlichting
Er zijn vele manieren om terraria te verlichten. Eigenlijk zijn alle verlichtingstypen die we in huis gebruiken ook geschikt om terraria mee te verlichten. Een aantal verlichtingstypen komen met hun eigen voor- en nadelen.

Gloeilampen

Gloeilamp (spot)

Voordelen
Een gloeilamp geeft stralingswarme, dit kan voordelig zijn voor bepaalde diersoorten zoals hagedissen.
Let er dan wel op om niet alleen op deze verlichtingsbron te vertrouwen. Op warme dagen zal de lamp uit moeten
Verder is de aanschafprijs van gloeilampen laag maar naar verluidt zullen ze per 2012 uit de schappen verdwijnen i.v.m. het terugdringen van het energieverbruik!
Nadelen
Al genoemd: Hoog energieverbruik en de warmteproductie kan nadelig zijn voor plant, dier en het terrarium
Verder is de levensduur van de lampen laag evenals de lichtopbrenhst.

TL-verlichting

Schakelschema voor TL en PL lampen

Normaal gesproken kopen we een hele TL-balk, inclusief VSA (Voorschakelapparaat), starter en buis. maar juist deze losse elementen die nodig zijn voor het op gang brengen van een TL-buis hebben zo hun voordelen.
TL-buizen zijn er in lengten vanaf 20 cm tot een lengte van 180 cm (?) en in verschillende dikten maar ze doen allemaalk hetzelfde: licht geven.
Alleen aan de uiteinden zitten gloeidraden en daar worden de buizen wat warm maar niets in vergelijking tot de gloeilampen.
Voordelen
Laag energieverbruik
Lange kevensduur
Weinig warmteontwikkeling van de buis
Indien armatuur gedemonteerd is: weinig ruimte nodig
Indien armatuur gedemonteerd is, armatuur als “demontabele” verwarmer te gebruiken (zie deze link)
Fluorecentielampen zijn er in diverse kleiren, er kunnen zelfs UV buizen geleverd worden

Nadelen
Weinig, maar een fluorecentielamp is wél vrij groot (lees: “lang”) en dus alleen geschikt voor grotere terraria
Geen stralingswarmte
Wat lastiger aan te sluiten dan bijvoorbeeld een gloei- of spaarlamp
Wat duurder

Tip:
Koop geen losse onderdelen van een TL buis. Veelal is een compleet armatuur goedkoper dan een losse VSA!
Koop dus een armatuur en demonteer deze! Vaak alleen nog een startervoetje en TL-fittingen aanschaffen.
Overigens kan het aansluiten van de TL ook met kroonsteentjes gebeuren.

PL verlichting

Een PL-lamp

In principe is een PL-lamp hetzelfde als een TL-buis. Ook de werking, alleen is bij een PL-lamp de starter ingebouwd in de voet van de lamp en wordt dus met de lamp meevervangen.
PL lampen zijn er van 4 tot 17 Watt.
Omdat de werking vrijwel hetzelfde is als een TL buis zullen hier alleen de voor-en nadelen t.o.v. een TL buizen worden behandeld
Voordelen (t.o.v. TL buis)
Iets eenvoudigere schakeling door ontbreken van externe starter
Wat bescheidener formaat dus ook geschikt voor kleinere terraria
Mogelijk een nog iets hogere lichtopbrengst
(nog) minder warmteontwikkeling dan TL-buizen
Nadelen (t.o.v. TL buis)
Het bescheidener formaat kan voor grote terraria ook nadelig zijn
Vrij hoge aanschafprijs
Lastiger te demonteren, VSA duur, lamp ook vrij duur
Minder verschillende lampkleuren te koop

Spaarlampen

Spaarlampen zijn inmiddels gemeengoed.

Dit is óók een fluorecentielamp maar hierin is alles ingebouwd: de VSA, de starter én de lamp.
Tegenwoordig zijn ze niet veel groter dan soortgelijke gloeilampen al zijn is het kleinste formaat zo groot als een ouderwets “peertje”.
Voordelen:
Energiezuinig
Weinig warmteafgifte
lange levensduur (ook natsproeien van de lamp kan geen kwaad (behoudens kortsluiting)
Kan in een gewone gloeilampfitting
geen moelijke aansluitschema’s
Nadelen
Beperkt kleurengamma
wat “koel licht”
(vooralsnog) vrij hoge aanschafprijs

Halogeenverlichting
De licht-warmteproductie is vergelijkbaar met die van gloeilampen al is de stralingswarmte aanmerkelijk lager
Voordelen
Vaak 12 volt dus kindveilig!
vrij lange levensduur
Nadelen
Prijzig
meestal inbouw of opbouwlampen. Lastig aan losse fittingen te komen
Erg gele lichtkleur

Andere verlichtingstypen
Verder is er tegenwoordig er veel te koop met LED verlichting, dit is daadwerkelijk koud licht, niet alleen qua temperatuur maar ook qua lichtkleur!
Het energieverbruik is minimaal en de lichtopbrengst enorm, echter het licht heeft weinig “energie”. Beplanting doet er weinig op en er komt geheel geen warmte vrij.
Vooralsnog (2008) lijkt LED verlichting nog geen oplossing voor Terrariumhouders.

Keus genoeg:
Al met al kan er uit een enorm lichtscala gekozen worden en er kan natuurlijk ook naar hartenlust worden gecombineerd.
Het is afhankeijk van de grootte, het biotoop, de beplanting en de bewoners van het terrarium

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


*